Optikelektronik

Tranzistörün gelişimi ve mikroişlemcilerin ortaya çıkışı, elektroniği 1970'li ve 1980'li yılların teknoloji kraliçelerinden biri haline getirirken, aynı yıllar iki temel teknolojinin daha doğuşuna tamk oldu: yarıiletkenli lazerler ve optik lifler. Büyük bir ilginin odağı olan bu bileşenler, optikelektronik adıyla yeni bir bilim dalımn doğmasına yol açtı. Bu yeni alan, adından da anlaşılacağı gibi, optikle elektroniğin tam kesişme noktasında yer alır. Aslında elektronikteki temel olay, elektronların bir yarıiletkende yer değiştirmesidir. Optikelektronikte yarıiletkenlerin geniş çapta kullanılmasıysa, bu bileşenlerin elektron-foton ilişkisini sağlamak üzere ışıkla da etkileşime girebilrrıe özelliğinden kaynaklanır.

Bu durum, bazı işlevlerin optik, bazılarının elektronik bileşenlerce yerine getirildiği karma sistemlerin tasarımlanmasına olanak verir; böylece her işlev için en uygun bileşenin devreye girmesiyle her zaman en iyi sonuç alınabilir. Optikelektroniğin ilk uygulama alanı olan telekomünikasyon, bu işbölümünün en güzel örneğidir: burada, bilgi akışı düşük olan kısa mesafelibağlantıları (mesela santralla abone arasındaki telefon bağlantısı) elektronik bileşenler üstlenirken, bilgi akışı fazla olan uzun mesafeli iletileri (okyanusaşırı kablolar, bilgisayarlar arası bağlantılar vb) optik bileşenler sağlar. Bilginin işlenmesinde (kodlama, çoğullama, işaret ayırma...) hâlâ yaygın olarak elektronikten yararlanılmakla birlikte, çok daha hızlı olan optikelektronik bileşenler de denenmiştir ve bilgi akışımn yüksek olduğu sistemlerde (mesela görüntü aktarımında) bu bileşenlerin ön p!ana çıkacağından hiç kuşku yoktur.

Optikelektroniğin tek uygulama alam telekomünikasyon değildir. Yarıiletkenli lazerlerin kullanıldığı kompakt disk okuyucuları da optikelektroniğin bir ürünüdür ve geniş kitlelerce çoktan benimsenmiştir. Yakın bir gelecekte optikelektroniğin daha birçok alanda kendini kamtlayacağına ve giderek önem kazanacağına kesin gözüyle bakabiliriz. Birkaç yıl içinde laboratuvar aşamasından uygulama alanına geçmesi beklenen optik alıcılar ve optik bilgisayarlar bu gelişmelerden sadece birkaçıdır.